Ninoofsesteenweg 240
1700 Dilbeek
tel: 02-899.03.09

Maak nu een afspraak

Diabetes rethinopathie

Diabetes melitus of suikersuikte

Wat is diabetes?

Diabetes is een ziekte waarbij de alvleesklier of pancreas niet naar behoren werkt. Als gevolg hiervan wordt er onvoldoende insuline geproduceerd waardoor suiker (glucose) in de bloedbaan blijft. Deze verhoogde suikergehaltes tasten de microbloedvaatjes aan in de ogen, de nieren en de ledematen. Diabetes kan onderverdeeld worden in type 1 en type 2. Natuurlijk is een zeer strikte opvolging van de ziekte noodzakelijk. Deze opvolging moet gebeuren door uw huisarts of diabetoloog. Naast een strikt dieet is een medicamenteuze behandeling vaak nodig.

Diabetes ter hoogte van het oog

Het zicht

Vele diabetici ondervinden een variërende daling van het gezichtsvermogen. Dit komt doordat de suikerspiegel in het bloed varieert. Bij hoge suikerspiegels ervaart de patiënt een slecht zicht doordat de breking van de lens verandert. De verhoogde suiker zorgt ervoor dat er meer water wordt geabsorbeerd door de lens met een gewijzigde brilsterkte tot gevolg. Als de suikerspiegels opnieuw dalen, zal deze brilsterkte ook weer normaliseren. Vandaar de schommelende visus bij deze patiënten.

Het netvlies (zie ook: bouw/anatomie van het oog)

De verhoogde suikerspiegels tasten de wanden van de kleine bloedvaatjes in het netvlies aan. Deze destructie van de microbloedvaatjes zal geleidelijk het netvlies vernietigen. In de beginfase verloopt dit zonder dat de patiënt enige visus klachten ervaart. Met de jaren zal deze destructie meer en meer ernstige vormen aannemen, met  een ernstige visus daling of blindheid tot gevolg. De aantasting van het netvlies door de suikerziekte noemt men diabetische retinopathie en wordt onderverdeeld in verschillende stadia:

  1. Geen diabetische retinopathie

    Dit is het stadium waarbij er nog geen afwijkingen ter hoogte van het netvlies te zien zijn. Vele diabetici hebben de eerste vijf jaar geen probleem van diabetische retinopathie. Als de patiënt de suikerspiegels goed onder controle kan houden via zijn dieet of medicatie kan het soms twintig jaar duren voor de eerste tekenen verschijnen.
     
  2. Niet proliferatieve retinopathie

    De wanden van de microbloedvaatjes gaan stuk waardoor ze lekken. De gelekte substantie bestaat uit bloed, vet of vocht. In functie van de mate van aantasting kan men dit stadium onderverdelen in licht, matig of ernstig. Vanaf het ernstige stadium zal een fluo-angiografisch onderzoek nodig zijn om na te gaan of een laserbehandeling nodig is.
     
  3. Pre-proliferatieve retinopathie

    De mate van netvliesaantasting neemt toe. De bloedingen en lekkages stijgen. Wegens de toenemende destructie van de microbloedvaatjes wordt zuurstof slechter naar het netvlies gebracht met suikerstof tekort tot gevolg. Het netvlies zal slechter beginnen functioneren met duidelijke visus daling tot gevolg. Een uitgebreide laserbehandeling is nodig. Zoniet evolueert de retinopathie naar het volgende stadium wat wil zeggen proliferatieve retinopathie.
     
  4. Proliferatieve rethinopahtie

    Wegens het toenemende suikerstof tekort van het netvlies door de destructie van de microbloedvaatjes zal het netvlies proberen het zuurstoftekort te compenseren. Hiervoor zal het netvlies nieuwe bloedvaten aanmaken. Deze nieuwe bloedvaten (neovascularisatie) zijn echter van slechte kwaliteit en veroorzaken vaak bloedingen in het glasvocht met  littekenvorming van het netvlies tot gevolg. Een uitgebreide en snelle behandeling is nodig om deze verlittekening van het netvlies te voorkomen want deze is niet altijd omkeerbaar. De behandeling bestaat uit laser van het netvlies. Als deze laser ontoereikend blijft is een vitrectomie operatie nodig om deze nieuwe bloedvaatjes de verwijderen. Tijdens de vitrectomie zal tevens een uitgebreide laserbehandeling worden uitgevoerd.
     
  5. Diabetische maculopathie

    Dit komt voor als de micro bloedvaatjes aangetast zijn in het centrum het netvlies. Dit centrum is de macula (zie bouw van het oog). In dit stadium zal er zich een lekkage voordoen ter hoogte van de macula. Deze lekkage bestaat uit vocht, vetten of bloed. Aangezien de macula zo belangrijk is voor het zicht zal hierdoor een sterke visus daling ontstaan. De behandeling bestaat uit een laserbehandeling of een intravitreale injectie van medicatie.

Fluo-onderzoek

Tijdens dit onderzoek zal een contraststof (fluoroseine) in de bloedbaan ingespoten worden. Vervolgens worden er foto’s van het netvlies gemaakt. Op die manier kan men zien in hoeverre het netvlies is aangetast en waar er laserbehandeling nodig is.

Diagnose

Wat te doen als men diabetes heeft?

De kan op diabetische retinopathie is groter naarmate de diabetes langer bestaat of slechter onder controle is. De controle van de suiker hangt in grote mate af van de strikte opvolging van het dieet en de goed opgevolgde inname van de medicatie. Er zijn echter nog een aantal risicofactoren die de retinopathie versnellen:

  1. Hoge bloeddruk: het is essentieel dat elke diabetes patiënt een goede controle heeft van zijn bloeddruk. Op advies van de huisarts moet men hiervoor medicatie nemen.
  2. Zwangerschap.
  3. Puberteit.
  4. Snelle overschakeling naar insuline.

Screening

Regelmatige screenings-onderzoeken bij de oogarts zijn nodig bij elke diabetisch patiënt. Tijdens dit onderzoek zal men een oogfundus uitvoeren en indien nodig zal men overgaan tot een fluo-onderzoek (zie fluo-onderzoek).

Bij diabetes type 1 moet de eerste screening gebeuren na het vijfde jaar van de diabetes aanvang. Bij Type 2 moet dit onderzoek echter gebeuren binnen de eerste  zes maanden van de diagnose. In functie van de aantasting van het netvlies zal de oogarts overgaan tot een halfjaarlijkse of jaarlijkse screening.

Behandeling

Medische behandeling

Het is uiterst belangrijk dat de patiënt strikt zijn dieet volgt en zijn medicatie nauwlettend inneemt. Ook is de controle van de risicofactoren zoals hypertensie essentieel. Het belang hiervan wordt vaak onderschat door een patiënt.

Laserbehandeling

Tijdens de laserbehandeling richt men sterk geconcentreerd licht (laser) op het netvlies.  Hierdoor zal een kleine lokale verbranding ontstaan waardoor de lekkage van de micro-bloedvaten stopt, met een stabilisatie van de retinopathie tot gevolg. Er zijn wel verschillende types laserbehandeling mogelijk nl. een lokale of focale laserbehandeling en meer uitgebreide of panlaserbehandeling. Het toestel om deze laser behandeling uit te voeren is aanwezig in de consultatieruimte. Het gaat dus niet om een operatie maar om een behandeling.

Focale laserbehandeling

Deze laser behandeling dient om kleine lekkage punten dicht te branden. Dit is vooral nodig bij diabetische maculopathie. Door het dichtlaseren van deze lekkagepunten zullen er geen vetten, bloed of vocht meer uit de bloedvaten lekken. Deze behandeling gebeurt ter hoogte van de macula en is bijgevolg zeer delicaat. Een goede samenwerking met de patiënt is dus aangewezen . Bij de meeste patiënten laat deze behandeling toe dat er zich een stabilisatie van de situatie voordoet. Een klein deel van de patiënten ervaart een visus verbetering.

De panfotocoagulatie-behandeling

Deze uitgebreide laserbehandeling dient om het zuurstoftekort van het netvlies te behandelen in pre-proliferatieve en proliferatieve retinopathie. Door het wegvallen van dit zuurstoftekort zullen er zich geen nieuwe bloedvaatjes vormen (neovascularisaties) en dus zal het netvlies geen littekenvorming ondergaan. Men zal bij deze behandeling het volledige netvlies behandelen met uitzondering van het centrum . Deze  behandeling zal dus gebeuren in verschillende sessies in de consultatieruimte.

Vitrectomie

Dit is het operatief verwijderen van de neovascularisaties en de verlittekening. Tijdens deze operatie wordt het glasvocht verwijderd waardoor er geen nieuwe neovascularisaties kunnen ontstaan. Ook zal men een uitgebreide laserbehandeling uitvoeren tijdens de operatie. Deze operatie is aangewezen als de laserbehandeling ontoereikend is. Dit is het geval bij een glasvochtbloeding omdat het bloed de laserbehandeling onmogelijk maakt. Ook is een vitrectomie aangewezen als er reeds veel neovascularisatie van het netvlies is of bij beginnende verlittekening. Een operatieve verwijdering van deze neovascularisaties en littekens zijn nodig. Voor meer details over de vitrectomie zie vitrectomie.

vitrectomie - website Pion Eyeclinic - oogkliniek in  Dilbeek bij Brussel